Pompa zębata to pompa wyporowa, w której ciecz jest przetłaczana dzięki obracającym się kołom zębatym. Na rysunkach technicznych zwykle rozpoznaje się ją po dwóch zazębiających się kołach umieszczonych w szczelnej obudowie.
Budowa
Typowa pompa zębata składa się z:
- obudowy,
- dwóch kół zębatych: napędzającego i napędzanego,
- wałka napędowego,
- króćca ssawnego i tłocznego,
- uszczelnień oraz łożysk.
Zasada działania
Podczas obrotu kół zębatych ciecz zostaje zassana po stronie ssawnej. Następnie jest przenoszona w przestrzeniach między zębami a obudową na stronę tłoczną. W miejscu zazębienia kół ciecz nie może wrócić, dlatego powstaje przepływ pod ciśnieniem.
Zastosowanie w maszynach budowlanych
Pompy zębate są często stosowane w układach hydraulicznych maszyn roboczych, np. koparek, ładowarek, równiarek i walców. Mogą zasilać siłowniki, układy skrętu, osprzęt roboczy lub układy smarowania.
Cechy charakterystyczne
- prosta i trwała konstrukcja,
- dobra odporność na trudne warunki pracy,
- stała wydajność przy określonych obrotach,
- wrażliwość na zanieczyszczenia oleju,
- stosunkowo głośna praca w porównaniu z niektórymi innymi pompami.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli na ilustracji widać dwa zazębiające się koła zębate w obudowie, najczęściej chodzi o pompę zębatą, a nie o wał korbowy, wałek rozrządu ani chłodnicę oleju.