Czym jest rzędna wysokościowa?
Rzędna wysokościowa to wysokość danego punktu względem przyjętego poziomu odniesienia. Na rysunkach technicznych dróg i mostów rzędne zapisuje się najczęściej w metrach, np. +0,02, ±0,00, -0,12.
Rzędne pozwalają określić, czy dany punkt nawierzchni, chodnika, krawężnika lub elementu konstrukcji znajduje się wyżej czy niżej od poziomu odniesienia.
Zastosowanie rzędnych
Rzędne są potrzebne m.in. do:
- obliczania spadków poprzecznych i podłużnych,
- wyznaczania wysokości krawędzi jezdni,
- kontroli odwodnienia nawierzchni,
- odczytywania przekrojów normalnych i podłużnych,
- sprawdzania różnic wysokości między punktami.
Jak wykorzystać rzędne do obliczenia spadku?
Spadek oblicza się ze wzoru:
i = Δh / L × 100%
gdzie:
- i — spadek w procentach,
- Δh — różnica rzędnych, czyli różnica wysokości,
- L — odległość pozioma między punktami.
Przykład
Jeżeli jedna krawędź jezdni ma rzędną ±0,00, a druga -0,12, to różnica wysokości wynosi:
Δh = 0,12 m
Jeżeli szerokość między tymi punktami wynosi 6,00 m, to:
i = 0,12 / 6,00 × 100% = 2,0%
Otrzymany spadek poprzeczny nawierzchni wynosi 2,0%.
Ważna uwaga egzaminacyjna
Na rysunkach często podaje się szerokości w milimetrach, a rzędne w metrach. Przed obliczeniami trzeba więc zamienić np. 6000 mm na 6,00 m.