Układ tłokowo-korbowy jest podstawowym mechanizmem silnika spalinowego. Jego zadaniem jest zamiana ruchu posuwisto-zwrotnego tłoka na ruch obrotowy wału korbowego. Dzięki temu energia powstała podczas spalania mieszanki paliwowo-powietrznej może zostać przekazana dalej do układu napędowego maszyny.
Główne elementy układu
Do podstawowych części układu tłokowo-korbowego należą:
- tłok – porusza się w cylindrze ruchem posuwisto-zwrotnym,
- pierścienie tłokowe – uszczelniają przestrzeń między tłokiem a cylindrem oraz zgarniają nadmiar oleju,
- sworzeń tłokowy – łączy tłok z korbowodem,
- korbowód – przenosi siłę z tłoka na wał korbowy,
- wał korbowy – przekształca ruch posuwisto-zwrotny w ruch obrotowy,
- łożyska – umożliwiają płynną pracę obracających się części.
Zasada działania
Podczas suwu pracy spaliny naciskają na tłok. Tłok przesuwa się w dół cylindra, a jego ruch przez sworzeń i korbowód zostaje przekazany na wykorbienie wału korbowego. Konstrukcja wału sprawia, że ruch liniowy tłoka zostaje zamieniony na ruch obrotowy.
Znaczenie w maszynach roboczych
W koparkach, ładowarkach, walcach i innych maszynach drogowych układ tłokowo-korbowy pracuje w silniku spalinowym. Jego sprawność wpływa na moc, zużycie paliwa i niezawodność maszyny. Zużycie elementów tego układu może powodować spadek kompresji, hałas, nadmierne dymienie lub wzrost zużycia oleju.