Wał kardana

Słownik kwalifikacji BUD.13 - Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

Co to jest wał kardana?

Wał kardana to element układu napędowego służący do przenoszenia momentu obrotowego między zespołami maszyny, które są od siebie oddalone lub ustawione pod pewnym kątem. W maszynach roboczych, takich jak równiarki, ładowarki czy samochody ciężarowe, umożliwia przekazywanie napędu np. ze skrzyni biegów lub przekładni do mostu napędowego.

Budowa

Typowy wał kardana składa się z:
- rury lub wału przenoszącego moment obrotowy,
- przegubów krzyżakowych lub homokinetycznych,
- wielowypustu umożliwiającego kompensację zmian długości,
- kołnierzy lub widełek mocujących.

Zadanie w równiarce

W równiarce wał kardana przenosi napęd do mostów napędowych lub innych mechanizmów roboczych. Jest elementem wirującym, dlatego musi być prawidłowo wyważony i zabezpieczony przed uszkodzeniami.

Jak rozpoznać wał kardana na rysunku?

Na schematach maszyn wał kardana zwykle jest pokazany jako podłużny element biegnący między zespołami napędowymi, często pod ramą lub wzdłuż maszyny. Nie należy mylić go z siłownikami hydraulicznymi, które mają cylinder i tłoczysko oraz służą do wykonywania ruchów roboczych.

Typowe objawy uszkodzenia

  • drgania podczas jazdy,
  • stuki przy ruszaniu lub zmianie obciążenia,
  • luzy na przegubach,
  • wycieki smaru lub uszkodzone osłony,
  • nadmierne nagrzewanie się przegubów.

W eksploatacji ważne jest regularne sprawdzanie luzów, smarowanie przegubów oraz kontrola mocowania wału.