Wałek rozrządu
Słownik kwalifikacji BUD.13 - Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych
Wałek rozrządu to element silnika spalinowego sterujący pracą zaworów ssących i wydechowych. Za pomocą krzywek otwiera zawory w odpowiednich momentach cyklu pracy silnika, a sprężyny zaworowe powodują ich zamykanie.
Zależność od wału korbowego
W silniku czterosuwowym pełny cykl pracy cylindra obejmuje cztery suwy: ssanie, sprężanie, pracę i wydech. Do wykonania całego cyklu wał korbowy wykonuje dwa pełne obroty, czyli 720°.
Zawory muszą jednak otworzyć się i zamknąć tylko raz w trakcie jednego pełnego cyklu pracy cylindra. Dlatego wałek rozrządu wykonuje w tym czasie jeden obrót. Oznacza to, że w silniku czterosuwowym wałek rozrządu obraca się dwa razy wolniej niż wał korbowy.
Napęd wałka rozrządu
Wałek rozrządu może być napędzany przez:
- pasek rozrządu,
- łańcuch rozrządu,
- koła zębate.
Przełożenie napędu rozrządu w silniku czterosuwowym wynosi zwykle 2:1 między wałem korbowym a wałkiem rozrządu.
Znaczenie w eksploatacji maszyn
Nieprawidłowa praca rozrządu może powodować trudny rozruch, spadek mocy, dymienie, nierówną pracę silnika, a w skrajnych przypadkach uszkodzenie zaworów i tłoków. W maszynach roboczych należy przestrzegać terminów kontroli i wymiany elementów napędu rozrządu zgodnie z DTR lub instrukcją producenta.