Wałek rozrządu to element układu rozrządu silnika spalinowego. Jego podstawową funkcją jest sterowanie pracą zaworów ssących i wydechowych. Dzięki odpowiedniemu kształtowi krzywek wałek otwiera zawory w określonym momencie cyklu pracy silnika.
Budowa
Wałek rozrządu składa się głównie z:
- czopów łożyskowych, na których się obraca,
- krzywek sterujących zaworami,
- koła zębatego, koła pasowego lub koła łańcuchowego napędu rozrządu.
Krzywki mają specjalny profil. Podczas obrotu naciskają na popychacze, dźwigienki zaworowe lub bezpośrednio na elementy otwierające zawory.
Zasada działania
Wałek rozrządu jest napędzany od wału korbowego, najczęściej za pomocą paska rozrządu, łańcucha rozrządu albo przekładni zębatej. Jego obrót jest zsynchronizowany z ruchem tłoków. W silniku czterosuwowym wałek rozrządu obraca się zwykle dwa razy wolniej niż wał korbowy.
Znaczenie w maszynach roboczych
W koparkach i innych maszynach budowlanych stosuje się najczęściej silniki wysokoprężne. Prawidłowa praca wałka rozrządu wpływa na:
- moc silnika,
- łatwość rozruchu,
- zużycie paliwa,
- emisję spalin,
- równą pracę jednostki napędowej.
Typowe objawy uszkodzeń
Problemy z wałkiem rozrządu lub układem rozrządu mogą powodować spadek mocy, nierówną pracę silnika, stuki mechaniczne, trudny rozruch albo unieruchomienie silnika. W pytaniach egzaminacyjnych wałek rozrządu należy kojarzyć przede wszystkim z otwieraniem i zamykaniem zaworów silnika.