Wysadzinowość gruntu to zdolność gruntu do zwiększania objętości podczas zamarzania wody znajdującej się w jego porach. Zjawisko to jest szczególnie istotne w budownictwie drogowym, ponieważ może powodować deformacje nawierzchni, spękania, nierówności oraz utratę nośności podłoża.
Grupy gruntów pod względem wysadzinowości
W praktyce drogowej grunty można klasyfikować jako:
- niewysadzinowe – mało podatne na działanie mrozu,
- wątpliwe – wymagające dokładniejszej oceny,
- wysadzinowe – podatne na powstawanie wysadzin mrozowych,
- czasem dodatkowo: mało wysadzinowe i bardzo wysadzinowe.
Kryteria oceny
Do oceny wysadzinowości stosuje się między innymi:
- zawartość drobnych cząstek, np. poniżej 0,063 mm i 0,02 mm,
- kapilarność bierną,
- wskaźnik piaskowy.
Duża ilość frakcji pylastej i ilastej zwiększa zdolność gruntu do podciągania kapilarnego wody. To sprzyja tworzeniu soczewek lodowych w czasie mrozu.
Znaczenie w robotach drogowych
Jeżeli grunt jest wysadzinowy, może wymagać wymiany, osuszenia, stabilizacji spoiwem lub oddzielenia od konstrukcji nawierzchni warstwą mrozoochronną. Prawidłowa ocena wysadzinowości chroni drogę przed uszkodzeniami w okresie zimowym i podczas odwilży.