Wysadziny
Słownik kwalifikacji BUD.13 - Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych
Czym są wysadziny?
Wysadziny to odkształcenia podłoża lub nawierzchni powstające wskutek zamarzania wody w gruncie. Woda zwiększa objętość podczas zamarzania, a w gruntach wysadzinowych może dodatkowo migrować ku strefie przemarzania. Powoduje to podnoszenie gruntu i nawierzchni.
Wysadziny są zjawiskiem typowym dla okresu zimowego, szczególnie tam, gdzie występują grunty drobnoziarniste, zawilgocone i podatne na podciąganie kapilarne.
Warunki powstawania wysadzin
Do powstania wysadzin potrzebne są zwykle trzy czynniki:
- grunt podatny na wysadziny, np. pylasty lub gliniasty,
- dostęp wody,
- ujemna temperatura powodująca przemarzanie.
Brak jednego z tych czynników znacznie ogranicza ryzyko powstania wysadzin.
Objawy wysadzin
Wysadziny mogą powodować:
- lokalne uniesienie nawierzchni,
- nierówności jezdni,
- spękania nawierzchni,
- osłabienie konstrukcji po rozmarznięciu gruntu.
Wysadziny a przełomy drogowe
Wysadziny nie są tym samym co przełomy drogowe, choć mogą być ich przyczyną. Wysadzina oznacza głównie podniesienie nawierzchni przez zamarzającą wodę. Przełom pojawia się zwykle podczas odwilży, gdy nawierzchnia traci nośność, pęka i ulega deformacjom pod ruchem pojazdów.
Jeżeli opis mówi o dużych deformacjach, pęknięciach i wydobywaniu się wody zmieszanej z gruntem, chodzi nie o samą wysadzinę, lecz o przełom ciężki.