Dach płatwiowo-kleszczowy
Słownik kwalifikacji BUD.14 - Organizacja i kontrola robót budowlanych oraz sporządzanie kosztorysów
Dach płatwiowo-kleszczowy to rodzaj więźby dachowej stosowany głównie przy większych rozpiętościach budynku. Konstrukcja opiera się na układzie krokwi wspartych na płatwiach, które z kolei są podpierane przez słupy. Całość usztywniają między innymi kleszcze i miecze.
Podstawowe elementy
- Krokwie – ukośne belki tworzące zasadniczy kształt połaci dachowej.
- Płatwie – poziome belki podpierające krokwie.
- Słupy – pionowe elementy przekazujące obciążenia z płatwi na niższe części konstrukcji.
- Kleszcze – pary desek lub belek obejmujących słupy i krokwie, usztywniające więźbę.
- Miecze – ukośne elementy wzmacniające połączenie słupa z płatwią.
- Podwaliny – poziome belki pod słupami, rozkładające obciążenia.
Znaczenie przy demontażu
Podczas rozbiórki takiego dachu ważne jest zachowanie kolejności, aby nie doprowadzić do utraty stateczności konstrukcji. Najpierw usuwa się elementy mniej kluczowe dla podparcia całego układu, a dopiero później elementy usztywniające i podporowe.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę na to, że krokwie są zdejmowane przed elementami nośnymi układu płatwiowo-kleszczowego. Przykładowa sekwencja demontażu wybranych elementów to: krokwie → płatwie → miecze → kleszcze.
Najważniejsze do zapamiętania
Dach płatwiowo-kleszczowy rozpoznaje się po obecności płatwi, słupów, mieczy i kleszczy. Przy rozbiórce kluczowa jest kolejność prac oraz zabezpieczenie konstrukcji przed niekontrolowanym zawaleniem.