Objętość wykopu, czyli ilość gruntu do odspojenia, oblicza się najczęściej jako iloczyn pola przekroju poprzecznego wykopu i jego długości.
Podstawowy wzór
Jeżeli przekrój wykopu jest stały na całej długości, stosuje się wzór:
V = A × L
Gdzie:
- V – objętość wykopu w m³,
- A – pole przekroju poprzecznego wykopu w m²,
- L – długość wykopu w m.
Wykop o przekroju trapezowym
Wykopy ze skarpami często mają przekrój trapezu. Pole trapezu oblicza się ze wzoru:
A = ((a + b) / 2) × h
Gdzie:
- a – szerokość górna wykopu,
- b – szerokość dolna wykopu,
- h – głębokość wykopu.
Przykład z nachyleniem skarp 1:1
Nachylenie skarp 1:1 oznacza, że na każdy 1 m głębokości skarpa odsuwa się poziomo o 1 m. Jeżeli głębokość wykopu wynosi 1 m, to każda skarpa zajmuje po 1 m szerokości.
Dla szerokości górnej 10 m i głębokości 1 m:
- szerokość dolna: 10 m − 1 m − 1 m = 8 m,
- pole przekroju: ((10 + 8) / 2) × 1 = 9 m²,
- objętość przy długości 100 m: 9 × 100 = 900 m³.
Do odspojenia należy więc 900 m³ gruntu.