Wymiary wykopu na poziomie terenu

W wykopach ze skarpami wymiary na poziomie terenu są większe niż wymiary dna wykopu. Wynika to z nachylenia skarp, czyli odsunięcia górnej krawędzi wykopu od dolnej krawędzi dna.

Zasada obliczania

Jeżeli znane są:
- wymiary dna wykopu,
- głębokość wykopu,
- nachylenie skarp,

to najpierw oblicza się poziome poszerzenie skarpy z jednej strony.

Dla nachylenia 1:1,5 przyjmuje się, że na 1 m głębokości przypada 1,5 m odsunięcia poziomego.

Wzór na poszerzenie z jednej strony:

p = h × 1,5

gdzie:
- p — poszerzenie z jednej strony,
- h — głębokość wykopu.

Ponieważ wykop poszerza się z dwóch stron, do wymiaru dna dodaje się:

2p

Przykład

Dno wykopu ma wymiary:
- c = 8,0 m,
- d = 10,0 m.

Głębokość wykopu wynosi:
- h = 5,0 m.

Nachylenie skarp: 1:1,5.

Poszerzenie z jednej strony:

p = 5,0 × 1,5 = 7,5 m

Poszerzenie z dwóch stron:

2p = 15,0 m

Wymiary na poziomie terenu:
- a = 8,0 + 15,0 = 23,0 m,
- b = 10,0 + 15,0 = 25,0 m.

Ważne

Przy takich zadaniach należy uważać, który wymiar z rzutu odpowiada danemu wymiarowi dna. Wymiary większego obrysu oznaczają zwykle krawędź wykopu na poziomie terenu, a mniejszy prostokąt — dno wykopu.