W metodzie ortogonalnej położenie szczegółu terenowego określa się względem linii pomiarowej za pomocą dwóch wielkości:
- odciętej — odległości wzdłuż linii pomiarowej,
- domiaru prostokątnego — odległości prostopadłej od linii pomiarowej do mierzonego punktu.
Zasada egzaminacyjna
W typowych pomiarach szczegółów terenowych domiar prostokątny nie powinien przekraczać 25 m. Wynika to z ograniczenia dokładności metody ortogonalnej: im dłuższy domiar, tym większe ryzyko błędu przy wyznaczaniu kąta prostego i odległości.
Wyjątek: podziemne uzbrojenie terenu
Domiar przekraczający 25 m może wystąpić przy pomiarze elementów podziemnego uzbrojenia terenu, np. sieci gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej czy energetycznej. W pytaniach egzaminacyjnych należy kojarzyć ten wyjątek szczególnie z obiektami podziemnymi.
Jak rozpoznać poprawną odpowiedź?
Jeżeli w odpowiedziach występują obiekty takie jak:
- stabilizowany punkt graniczny,
- trwałe ogrodzenie,
- element konstrukcyjny mostu,
to są to szczegóły wymagające dużej dokładności i domiar zwykle nie powinien przekraczać 25 m.
Jeżeli pojawia się element podziemnej sieci gazowej, jest to właściwy przykład obiektu, dla którego domiar może być większy niż 25 m.
Wniosek
W metodzie ortogonalnej limit 25 m jest ważną regułą, ale nie dotyczy bezwzględnie wszystkich obiektów. Na egzaminie BUD.18 jako wyjątek zapamiętaj: elementy podziemnego uzbrojenia terenu, np. sieć gazowa.