Co to jest limbus?
Limbus to okrąg lub pierścień w instrumencie geodezyjnym, np. w teodolicie, na którym naniesiony jest podział kątowy. Służy do wykonywania odczytów kierunków i kątów podczas pomiarów geodezyjnych.
W tradycyjnych teodolitach limbus może mieć postać szklanego lub metalowego kręgu z podziałką. W instrumentach elektronicznych jego funkcję przejmują układy kodowe i czujniki odczytu kąta, ale zasada pozostaje podobna: instrument musi mieć element odniesienia do pomiaru obrotu.
Do czego służy limbus?
Limbus umożliwia określenie wartości kąta przez odczyt położenia części ruchomej instrumentu względem podziału kątowego. Dzięki temu można mierzyć między innymi:
- kierunki poziome,
- kąty poziome,
- w niektórych konstrukcjach także kąty pionowe, jeśli mowa o limbusie pionowym.
Limbus a alidada
W teodolicie nie należy mylić limbusa z alidadą. Limbus jest częścią z podziałem kątowym, natomiast alidada jest częścią ruchomą instrumentu obracającą się względem limbusa. To położenie alidady względem limbusa pozwala wykonać odczyt kąta.
Typowe skojarzenie egzaminacyjne
Jeżeli w pytaniu pojawia się sformułowanie: „okrąg”, „pierścień”, „ring” z podziałem kątowym — prawidłowym terminem jest limbus.
Przykład
W teodolicie geodeta celuje lunetą na punkt terenowy. Po ustawieniu kierunku wykonuje odczyt na układzie kątowym instrumentu. Elementem zawierającym podział kątowy jest właśnie limbus.