Niwelacja trygonometryczna

Słownik kwalifikacji BUD.18 - Wykonywanie pomiarów sytuacyjnych, wysokościowych i realizacyjnych oraz opracowywanie wyników tych pomiarów

Co to jest niwelacja trygonometryczna?

Niwelacja trygonometryczna to metoda wyznaczania różnic wysokości między punktami na podstawie pomiarów kątowo-liniowych. Wykorzystuje się w niej przede wszystkim odległość poziomą oraz kąt pionowy obserwowany wzdłuż celowej, czyli wizury.

Na czym polega metoda?

Jeżeli znamy odległość poziomą d między stanowiskiem instrumentu a punktem celowania oraz kąt pionowy α, można obliczyć przewyższenie z zależności trygonometrycznej:

Δh = d · tg α

W praktyce geodezyjnej uwzględnia się także:
- wysokość instrumentu nad punktem stanowiska,
- wysokość sygnału lub celu nad punktem mierzonym,
- znak kąta pionowego, czyli czy cel znajduje się powyżej, czy poniżej poziomu instrumentu.

Uproszczony zapis może mieć postać:

H_B = H_A + i + d · tg α - s

gdzie H_A to wysokość punktu stanowiska, i wysokość instrumentu, a s wysokość celu.

Co jest mierzone?

W niwelacji trygonometrycznej obserwuje się:
- odległość poziomą między punktami,
- kąt pionowy lub kąt zenitalny.

Nie jest tu istotny kąt poziomy, ponieważ służy on głównie do określania kierunku w planie, a nie różnicy wysokości.

Zastosowanie

Metodę stosuje się m.in. przy pomiarach tachimetrycznych, pomiarach terenów trudno dostępnych, wyznaczaniu wysokości punktów oraz opracowywaniu wyników pomiarów sytuacyjno-wysokościowych.