Niweleta to projektowana linia wysokościowa obiektu liniowego, np. drogi, toru, kanału lub rurociągu, przedstawiana najczęściej na profilu podłużnym. Określa ona przebieg wysokościowy trasy w stosunku do powierzchni terenu.
W praktyce niweleta pokazuje, na jakiej wysokości ma zostać wykonany projektowany obiekt w kolejnych punktach trasy.
Gdzie występuje niweleta?
Niweletę stosuje się m.in. przy projektowaniu i tyczeniu:
- dróg i ulic,
- linii kolejowych,
- rowów i kanałów,
- sieci uzbrojenia terenu,
- innych obiektów liniowych.
Niweleta a teren
Na profilu podłużnym zwykle porównuje się dwie linie:
- linię istniejącego terenu,
- linię projektowanej niwelety.
Różnica między tymi wysokościami pozwala określić roboty ziemne:
- gdy niweleta jest powyżej terenu, powstaje nasyp,
- gdy niweleta jest poniżej terenu, powstaje wykop,
- gdy niweleta styka się z terenem, występuje punkt zerowy robót ziemnych.
Elementy niwelety
Niweleta może składać się z odcinków o określonym spadku oraz z miejsc załamań, które często łączy się łukami pionowymi. Jej przebieg musi spełniać wymagania techniczne, np. dotyczące dopuszczalnych spadków i odwodnienia.
Ważne rozróżnienie
Niweleta nie jest tym samym co niwelacja. Niwelacja to pomiar wysokości, a niweleta to projektowana linia wysokościowa obiektu.