Co to jest siatka dalmiercza?
Siatka dalmiercza to układ kresek widocznych w lunecie instrumentu geodezyjnego, np. niwelatora lub tachimetru optycznego, służący do wyznaczania odległości na podstawie odczytów z łaty. Oprócz kreski środkowej, używanej do odczytu wysokościowego, występują zwykle kreska górna i kreska dolna.
Odczyty z łaty
Na łacie niwelacyjnej wykonuje się dwa odczyty:
- g – odczyt kreską górną,
- d – odczyt kreską dolną.
Różnica tych odczytów daje odcinek łaty objęty kreskami dalmierczymi:
l = g - d
Nie dodaje się odczytów i nie mnoży ich przez siebie, ponieważ chodzi o długość odcinka widzianego między dwiema kreskami.
Obliczanie odległości
W dalmierzu kreskowym odległość poziomą lub przybliżoną odległość do łaty oblicza się ze wzoru:
D = k · l + c
Gdzie:
- D – obliczana odległość,
- k – stała mnożenia dalmierza, często równa 100,
- l – różnica odczytów: g - d,
- c – stała dodawania dalmierza, często bliska 0.
Przykład
Jeżeli odczyt kreską górną wynosi 1,745 m, a kreską dolną 1,325 m, to:
l = 1,745 - 1,325 = 0,420 m
Przy k = 100 i c = 0:
D = 100 · 0,420 = 42,0 m
Siatka dalmiercza jest szczególnie przydatna w niwelacji powierzchniowej i pomiarach pikiet, gdy trzeba szybko określić odległość punktu od stanowiska.