W niwelacji geometrycznej waga pomiaru określa, jak duże zaufanie przypisuje się wynikowi danego ciągu niwelacyjnego przy obliczeniach wyrównawczych. Im większa waga, tym większy wpływ danego wyniku na wartość wyrównaną.
Zasada egzaminacyjna
Podczas pomiarów niwelacyjnych przyjmuje się, że wagi są odwrotnie proporcjonalne do długości ciągów niwelacyjnych:
p ~ 1 / L
czyli:
- krótki ciąg niwelacyjny ma większą wagę,
- długi ciąg niwelacyjny ma mniejszą wagę.
Wynika to z faktu, że wraz ze wzrostem długości ciągu rośnie możliwość nagromadzenia błędów przypadkowych. Dłuższy ciąg obejmuje zwykle więcej stanowisk instrumentu, więcej odczytów z łat i większą sumaryczną drogę pomiaru.
Przykład
Jeżeli są dwa ciągi niwelacyjne:
- ciąg I: długość 2 km,
- ciąg II: długość 4 km,
to ciąg I otrzyma większą wagę, ponieważ jest krótszy. Przy prostym porównaniu wag:
p1 : p2 = 1/2 : 1/4 = 2 : 1
Oznacza to, że wynik z ciągu 2 km jest traktowany jako około dwa razy bardziej wiarygodny niż wynik z ciągu 4 km.
Najważniejsze do zapamiętania
W niwelacji geometrycznej waga nie zależy od wartości różnicy wysokości, lecz od długości ciągu. Poprawna zależność brzmi: waga jest odwrotnie proporcjonalna do długości ciągu niwelacyjnego.