Współrzędne prostokątne geodezyjne określają położenie punktu w układzie płaskim za pomocą dwóch wartości: X i Y. W geodezji najczęściej przyjmuje się, że:
- X oznacza współrzędną w kierunku północ-południe,
- Y oznacza współrzędną w kierunku wschód-zachód.
Na szkicach pomiarowych współrzędne punktów można wyznaczać na podstawie znanych punktów osnowy lub linii pomiarowej oraz domiarów.
Jak czytać zmianę współrzędnych?
Jeżeli punkt przesuwa się zgodnie z dodatnim kierunkiem osi X, jego współrzędna X rośnie. Jeżeli przesuwa się przeciwnie, X maleje.
Analogicznie:
- przesunięcie w prawo może oznaczać wzrost Y,
- przesunięcie w lewo może oznaczać spadek Y,
ale zawsze należy analizować to względem przyjętego kierunku linii i układu współrzędnych.
Przykład
Jeżeli punkt A ma współrzędne:
- X = 100,00
- Y = 100,00
oraz punkt leży 20,00 m wzdłuż linii, na której rośnie X, to:
- X = 100,00 + 20,00 = 120,00
Jeżeli ten sam punkt ma domiar prostopadły 18,00 m w lewo, a kierunek ten zmniejsza Y, to:
- Y = 100,00 - 18,00 = 82,00
Wynik:
X = 120,00; Y = 82,00.
Najważniejsze na egzaminie
Przy zadaniach ze szkicem trzeba ustalić:
- współrzędne punktu początkowego,
- kierunek wzrostu X i Y,
- odległość wzdłuż linii pomiarowej,
- wartość i zwrot domiaru prostopadłego.