Graniczny błąd tyczenia
Słownik kwalifikacji BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami
Graniczny błąd tyczenia to największa dopuszczalna wartość błędu, jaka może wystąpić przy wyznaczaniu w terenie położenia punktu, osi lub elementu obiektu budowlanego. Służy do oceny, czy wykonane tyczenie mieści się w wymaganej dokładności.
Wzór
Graniczny błąd tyczenia oblicza się ze wzoru:
mgr = r · m
Gdzie:
- mgr – graniczny błąd tyczenia,
- m – średni błąd tyczenia,
- r – współczynnik przyjmowany zgodnie z wymaganiami dokładnościowymi, często np. r = 2 lub r = 3.
Przykład obliczenia
Jeżeli:
- średni błąd tyczenia wynosi m = 0,03 m,
- współczynnik r = 3,
to:
mgr = 3 · 0,03 m = 0,09 m
Oznacza to, że dopuszczalny graniczny błąd tyczenia wynosi 0,09 m, czyli 9 cm.
Jak rozumieć wynik?
Jeżeli po wykonaniu pomiaru kontrolnego okaże się, że różnica między położeniem wytyczonym a projektowanym nie przekracza 0,09 m, to tyczenie można uznać za mieszczące się w przyjętej dokładności. Jeśli różnica jest większa, należy sprawdzić pomiar, obliczenia lub ponownie wykonać tyczenie.
Typowy błąd na egzaminie
Najczęstsza pomyłka polega na dzieleniu średniego błędu przez współczynnik r zamiast mnożeniu. W tym zadaniu poprawne działanie to 0,03 m · 3, a nie 0,03 m : 3.