Kąt rozjazdu kolejowego
Słownik kwalifikacji BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami
Kąt rozjazdu kolejowego to kąt zawarty między osią toru zasadniczego a osią toru zwrotnego w rozjeździe. W praktyce kolejowej jest on ściśle związany ze skosem rozjazdu, zapisywanym najczęściej w postaci ułamka, np. 1:9, 1:12, 1:18,5.
Związek z tangensem
Kąt rozjazdu jest określany przez tangens kąta:
tg α = 1 / n
Gdzie:
- α — kąt rozjazdu,
- n — mianownik skosu rozjazdu, np. 9 w zapisie 1:9.
Oznacza to, że dla rozjazdu o skosie 1:9 tangens kąta rozjazdu wynosi:
tg α = 1/9
Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych poprawna odpowiedź brzmi: tangens.
Jak to rozumieć geometrycznie?
Tangens kąta w trójkącie prostokątnym to stosunek przyprostokątnej przeciwległej do przyprostokątnej przyległej. W rozjeździe można to interpretować jako stosunek bocznego odsunięcia toru zwrotnego do długości, na której to odsunięcie następuje.
Ważne do zapamiętania
- kąt rozjazdu nie jest wyrażany przez sinus ani cosinus,
- zapis typu 1:9 oznacza skos rozjazdu,
- skos rozjazdu odpowiada wartości tangensa kąta rozjazdu,
- im większy mianownik skosu, tym mniejszy kąt rozjazdu i łagodniejsze odgałęzienie toru.
Przykład
Rozjazd 1:12 ma mniejszy kąt niż rozjazd 1:9, ponieważ:
- tg α = 1/12 — mniejsza wartość,
- tg α = 1/9 — większa wartość.
Mniejszy tangens oznacza mniejszy kąt odchylenia toru zwrotnego.