Objętość wykopu i nasypu metodą siatki kwadratów
Słownik kwalifikacji BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami
Metoda siatki kwadratów służy do przybliżonego obliczania objętości robót ziemnych na podstawie rzędnych terenu i rzędnych projektowanych. Obszar dzieli się na kwadraty lub prostokąty, a w wierzchołkach wyznacza się różnice wysokości, czyli rzędne robocze.
Rzędna robocza
Najczęściej przyjmuje się:
h = H terenu - H projektu
Wtedy:
- h > 0 oznacza wykop, bo teren jest wyżej niż projekt,
- h < 0 oznacza nasyp, bo teren jest niżej niż projekt,
- h = 0 oznacza linię zerową robót ziemnych.
Linia zerowa
Linia zerowa oddziela część wykopu od części nasypu. Na planie może być oznaczona np. rzędną projektową 20,00. Jeśli teren ma rzędną większą niż 20,00, występuje wykop. Jeśli teren ma rzędną mniejszą niż 20,00, występuje nasyp.
Obliczanie objętości
Dla wydzielonego pola objętość oblicza się orientacyjnie jako:
V = P · hśr
gdzie:
- P – powierzchnia części wykopu lub nasypu,
- hśr – średnia rzędna robocza dla tej części.
W zadaniach egzaminacyjnych często powierzchnie części pola są już podane, np. 70 m² i 30 m². Należy wtedy ustalić znak robót ziemnych i obliczyć objętość osobno dla wykopu i nasypu.
Ważna zasada znaków
Jeżeli stosuje się wzór h = H terenu - H projektu, to:
- objętość wykopu zapisuje się ze znakiem plus,
- objętość nasypu zapisuje się ze znakiem minus.
Dlatego w przykładzie z poziomem 20,00 część o rzędnych 19,70 i 19,50 jest nasypem, a część o rzędnych 20,30 i 20,10 jest wykopem.