Płaszczyzny XOH i YOH
Słownik kwalifikacji BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami
W pomiarach pionowości wysokich obiektów, np. kominów, wież lub masztów, odchylenie osi obiektu od pionu często przedstawia się w dwóch wzajemnie prostopadłych płaszczyznach: XOH i YOH.
Znaczenie oznaczeń
- O – punkt odniesienia, zwykle teoretyczny punkt osi obiektu u podstawy,
- H – kierunek pionowy, czyli wysokość obiektu,
- XOH – pionowa płaszczyzna zawierająca oś wysokościową i kierunek X,
- YOH – pionowa płaszczyzna zawierająca oś wysokościową i kierunek Y.
Odchylenie osi komina od pionu można więc rozłożyć na dwie składowe: w kierunku X oraz w kierunku Y. Dzięki temu łatwiej określić, w którą stronę i o ile przesunięta jest rzeczywista oś obiektu względem osi projektowanej lub pionu odniesienia.
Jak czytać wykres?
Na wykresie zwykle:
- oś pionowa oznacza poziomy pomiarowe lub wysokość,
- oś pozioma oznacza wartość odchylenia, najczęściej w milimetrach,
- znak + lub − wskazuje kierunek wychylenia względem przyjętego układu osi.
Jeżeli pytanie dotyczy płaszczyzny YOH, należy odczytać wartość wyłącznie z wykresu dla tej płaszczyzny, a nie z XOH. Następnie wybiera się wskazany poziom, np. trzeci, i sprawdza wartość odchylenia wraz ze znakiem.
Typowy błąd egzaminacyjny
Najczęstszy błąd to odczytanie dobrej wartości liczbowej, ale z niewłaściwym znakiem albo z niewłaściwej płaszczyzny. W zadaniach tego typu zawsze trzeba sprawdzić trzy elementy: płaszczyznę, poziom i znak odchylenia.