Pomiar wychylenia osi masztu

Pomiar wychylenia osi masztu służy do określenia, czy wysoka, smukła konstrukcja zachowuje pionowość oraz w którą stronę i o ile odchyla się jej oś na różnych wysokościach.

W geodezji inżynieryjnej takie pomiary wykonuje się m.in. dla:
- masztów,
- kominów,
- wież,
- słupów,
- innych wysokich konstrukcji stalowych lub żelbetowych.

Zasada pomiaru

Oś masztu obserwuje się ze stanowisk rozmieszczonych wokół obiektu. Najczęściej stanowiska zakłada się w dwóch prostopadłych kierunkach, aby otrzymać wychylenia w dwóch pionowych płaszczyznach.

Dla każdego poziomu konstrukcji określa się odchylenie punktu osi od linii pionu. Wyniki można przedstawić jako wykres wychyleń osi masztu.

Interpretacja wykresu

Na wykresie zwykle analizuje się:
- znak wychylenia, czyli stronę odchylenia od pionu,
- wartość wychylenia na danej wysokości,
- zmianę wychylenia wraz z wysokością,
- zgodność kierunku obserwacji ze stanowiskiem pomiarowym.

Jeżeli pomiar wykonano ze stanowiska po jednej stronie masztu, wychylenia widoczne na wykresie będą miały określony zwrot. Ze stanowiska przeciwległego zwrot wychyleń może być odczytywany odwrotnie.

Typowy błąd egzaminacyjny

Częstym błędem jest wybór wykresu o podobnym kształcie, ale z przeciwnym znakiem wychyleń. W takich zadaniach trzeba zwracać uwagę nie tylko na wielkości odchyleń, lecz także na położenie stanowiska obserwacyjnego względem płaszczyzny pomiaru.