Tyczenie klotoidy

Klotoida to krzywa przejściowa stosowana między odcinkiem prostym trasy a łukiem kołowym, np. w drogownictwie i kolejnictwie. Jej zadaniem jest płynna zmiana krzywizny trasy, dzięki czemu przejście z prostej w łuk nie następuje gwałtownie.

Dane do tyczenia

Na szkicu dokumentacyjnym punkty klotoidy wyznacza się najczęściej metodą ortogonalną od stycznej. Dla każdego punktu podaje się dwie podstawowe wielkości:

• odciętą x – odległość odkładaną wzdłuż stycznej od punktu początkowego klotoidy,
• rzędną y – odległość prostopadłą od stycznej do punktu klotoidy.

W praktyce najpierw odmierza się odciętą na stycznej, a następnie w tym miejscu wystawia prostopadłą i odkłada rzędną.

Jak czytać szkic?

Przy punkcie klotoidy mogą znajdować się dwie liczby: jedna oznacza odległość wzdłuż stycznej, druga przesunięcie prostopadłe. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba zwrócić uwagę, czy pytanie dotyczy odciętej, czy rzędnej.

Dla punktu 5 na pokazanym szkicu odcięta odkładana na stycznej wynosi 99,507 m. Wartość 7,831 m jest rzędną, czyli odsunięciem prostopadłym od stycznej.

Typowy schemat tyczenia

1. Ustalić punkt początkowy klotoidy.
2. Na stycznej odłożyć odciętą x dla danego punktu.
3. Wystawić prostopadłą do stycznej.
4. Na prostopadłej odłożyć rzędną y.
5. Zastabilizować punkt klotoidy w terenie.