Tyczenie wysokości punktu

Tyczenie wysokości punktu polega na wyznaczeniu w terenie takiego położenia punktu, aby miał on zadaną wysokość projektową. W praktyce wykonuje się je najczęściej metodą niwelacji geometrycznej z użyciem niwelatora i łaty.

Zasada obliczeń

Najpierw wyznacza się wysokość osi celowej instrumentu, czyli tzw. horyzont instrumentu:

H_i = H_R + o_R

Gdzie:
- H_i – wysokość osi celowej niwelatora,
- H_R – wysokość reperu lub punktu odniesienia,
- o_R – odczyt z łaty ustawionej na reperze.

Następnie dla punktu tyczonego oblicza się wymagany odczyt na łacie:

o_B = H_i - H_B

albo, gdy znany jest odczyt na łacie w punkcie B, wysokość punktu oblicza się ze wzoru:

H_B = H_i - o_B

Na co uważać?

• Odczyt z łaty dodaje się do wysokości punktu znanego, aby otrzymać wysokość osi celowej.
• Odczyt z łaty w punkcie wyznaczanym odejmuje się od wysokości osi celowej.
• Jednostki muszą być zgodne, zwykle metry z dokładnością do milimetrów lub centymetrów.
• W zadaniach egzaminacyjnych często wystarczy poprawnie odczytać dane z rysunku i zastosować właściwy znak działania.

Przykład

Jeżeli wysokość osi celowej wynosi 208,000 m, a odczyt na łacie w punkcie B wynosi 0,880 m, to:

H_B = 208,000 - 0,880 = 207,120 m

Oznacza to, że wysokość realizowanego punktu B wynosi 207,120 m.