Wymuszone centrowanie instrumentu
Słownik kwalifikacji BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami
Wymuszone centrowanie instrumentu polega na ustawianiu teodolitu, tachimetru lub tarczy celowniczej zawsze dokładnie w tym samym położeniu względem znaku pomiarowego. Stosuje się do tego specjalne znaki i urządzenia centrujące, np. betonowe słupy obserwacyjne z metalową płytą, trzpieniem, gniazdem lub śrubą centrującą.
Po co stosuje się wymuszone centrowanie?
W pomiarach przemieszczeń poziomych bardzo ważna jest powtarzalność stanowiska pomiarowego. Nawet niewielki błąd centrowania instrumentu może zostać błędnie zinterpretowany jako przemieszczenie obiektu. Wymuszone centrowanie ogranicza ten błąd, ponieważ instrument lub sygnał pomiarowy montuje się w ustalonym, mechanicznym położeniu.
Gdzie się je wykorzystuje?
Najczęściej przy pomiarach kontrolnych obiektów inżynierskich, takich jak:
- zapory wodne,
- mosty i wiadukty,
- wysokie kominy,
- budowle przemysłowe,
- konstrukcje wymagające okresowej kontroli odkształceń.
Jak rozpoznać taki znak?
Znak umożliwiający wymuszone centrowanie zwykle ma trwałą konstrukcję, najczęściej w formie słupa lub filara, oraz element montażowy na górze. Może to być płytka, trzpień, gwint lub specjalne gniazdo, które pozwala jednoznacznie osadzić instrument.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać zwykły znak geodezyjny, np. reper lub punkt stabilizowany w gruncie, od znaku przeznaczonego do precyzyjnych pomiarów przemieszczeń. Poprawny będzie rysunek pokazujący znak z elementem konstrukcyjnym do stałego, powtarzalnego ustawienia instrumentu.