Zawór zwrotny

Słownik kwalifikacji BUD.20 - Organizacja robót związanych z budową, montażem i eksploatacją sieci oraz instalacji sanitarnych

Co to jest zawór zwrotny?

Zawór zwrotny to element armatury instalacyjnej, który umożliwia przepływ czynnika tylko w jednym kierunku. Gdy czynnik, np. woda grzewcza w instalacji ciepłowniczej, próbuje popłynąć w kierunku przeciwnym, zawór samoczynnie się zamyka.

Zastosowanie

Zawory zwrotne stosuje się w instalacjach sanitarnych, grzewczych, wodociągowych i ciepłowniczych w celu:

  • zabezpieczenia przed cofaniem się czynnika,
  • ochrony urządzeń pomiarowych, np. przepływomierzy,
  • utrzymania prawidłowego kierunku przepływu,
  • zapobiegania zakłóceniom pracy pomp i wymienników,
  • ochrony instalacji przed niekontrolowanym przepływem zwrotnym.

W węźle ciepłowniczym zawór zwrotny może być montowany za przepływomierzem, aby czynnik grzewczy przepływał wyłącznie w zaprojektowanym kierunku. Dzięki temu pomiar przepływu jest prawidłowy, a urządzenia węzła są chronione przed przepływem wstecznym.

Ważne cechy montażowe

Na korpusie zaworu zwrotnego zwykle znajduje się strzałka kierunku przepływu. Podczas montażu musi być ona zgodna z rzeczywistym kierunkiem przepływu czynnika w instalacji.

Czego nie należy mylić?

  • Filtr siatkowy zatrzymuje zanieczyszczenia mechaniczne, ale nie blokuje przepływu wstecznego.
  • Zawór bezpieczeństwa chroni instalację przed nadmiernym ciśnieniem.
  • Pompa bezdławnicowa wymusza obieg czynnika, ale nie jest armaturą zwrotną.

W pytaniach egzaminacyjnych hasło „umożliwia przepływ tylko w jednym kierunku” najczęściej wskazuje właśnie na zawór zwrotny.