Nomogram hydrauliczny rurociągu to wykres pomocniczy służący do szybkiego doboru parametrów przepływu w przewodzie, bez wykonywania pełnych obliczeń hydraulicznych. Najczęściej pozwala powiązać ze sobą:
- natężenie przepływu Q,
- spadek przewodu i,
- prędkość przepływu v,
- średnicę nominalną rurociągu DN.
Jak czytać nomogram?
Na nomogramie należy odnaleźć znane dane, np. przepływ i spadek albo przepływ i prędkość. Następnie prowadzi się linie pomocnicze zgodnie z układem wykresu i odczytuje brakującą wartość, np. średnicę rury.
W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest uważne sprawdzenie jednostek:
- dm³/s = l/s, czyli 300 dm³/s = 300 l/s,
- 1000 dm³/s = 1 m³/s,
- spadek 6% odpowiada 60‰, ponieważ 1% = 10‰.
Przykład zastosowania
Dane:
- Q = 300 dm³/s,
- v = 4 m/s,
- i = 6% = 60‰.
Z nomogramu dla tych parametrów odczytuje się średnicę zbliżoną do 315 mm. Jest to typowa średnica nominalna dostępna wśród odpowiedzi egzaminacyjnych.
Kontrola wyniku wzorem
Wynik można sprawdzić ze wzoru ciągłości przepływu:
Q = v · A
Po przekształceniu dla przekroju kołowego:
D = √(4Q / πv)
Dla Q = 0,300 m³/s i v = 4 m/s średnica wychodzi około 0,309 m, czyli najbliższa średnica nominalna to 315 mm.