Spulchnienie gruntu to zwiększenie objętości gruntu po jego odspojeniu, czyli po wykonaniu wykopu, urobku lub załadunku. Grunt w stanie naturalnym jest zagęszczony, a po naruszeniu jego struktury zawiera więcej pustych przestrzeni, dlatego zajmuje większą objętość.
Gdzie ma znaczenie?
Spulchnienie uwzględnia się przy:
- obliczaniu objętości hałdy lub odkładu,
- planowaniu transportu urobku,
- doborze liczby kursów samochodów,
- organizacji robót ziemnych,
- kosztorysowaniu wykopów i wywozu gruntu.
Wzór obliczeniowy
Jeżeli znana jest objętość wykopu w gruncie rodzimym oraz procent spulchnienia, objętość gruntu po odspojeniu oblicza się ze wzoru:
Vsp = V × (1 + s/100)
gdzie:
- Vsp – objętość gruntu spulchnionego,
- V – objętość wykopu w gruncie rodzimym,
- s – spulchnienie w procentach.
Przykład
Wykop ma wymiary 10 m × 10 m × 1 m, więc jego objętość wynosi:
V = 10 × 10 × 1 = 100 m³
Dla piasku suchego bez spoiwa spulchnienie wynosi 5–15%. Objętość hałdy będzie więc wynosić:
- przy 5%: 100 × 1,05 = 105 m³,
- przy 15%: 100 × 1,15 = 115 m³.
Odpowiedź: 105–115 m³.
Ważne
Objętość wykopu nie jest taka sama jak objętość gruntu na hałdzie. Po odspojeniu grunt prawie zawsze zajmuje więcej miejsca niż w stanie naturalnym.