Co to jest zapora ziemna?
Zapora ziemna to budowla hydrotechniczna wykonana głównie z gruntu, służąca do piętrzenia wody i tworzenia zbiornika wodnego. W przekroju poprzecznym ma zwykle kształt nasypu o nachylonych skarpach.
Cechy rozpoznawcze na rysunku
Zapora ziemna jest rozpoznawalna po:
- korpusie wykonanym z gruntu,
- szerokiej podstawie i zwężeniu ku górze,
- skarpie odwodnej od strony wody,
- skarpie odpowietrznej po stronie suchej,
- oznaczeniu poziomu wody, np. NPP - normalny poziom piętrzenia,
- zabezpieczeniu skarp, np. przez narzut kamienny.
Na rysunkach technicznych często podaje się nachylenie skarp, np. 1:3 oznacza, że na 1 jednostkę wysokości przypadają 3 jednostki poziomu. Łagodniejsza skarpa od strony wody zwiększa stateczność i odporność na działanie fal.
Różnica względem podobnych budowli
Zapora ziemna nie jest jazem. Jaz służy głównie do regulacji poziomu wody w korycie rzeki i może mieć zamknięcia ruchome albo stały próg. Wał przeciwpowodziowy chroni teren przed zalaniem, ale zwykle nie tworzy stałego zbiornika piętrzącego wodę tak jak zapora.
Zapamiętaj
Jeżeli w przekroju widoczny jest duży nasyp z gruntu, skarpy, poziom piętrzenia wody oraz umocnienie kamienne od strony wody, najczęściej jest to zapora ziemna.