Zawór zwrotny

Słownik kwalifikacji BUD.21 - Organizacja i prowadzenie robót związanych z budową obiektów inżynierii środowiska

Co to jest zawór zwrotny?

Zawór zwrotny to element armatury instalacyjnej, którego zadaniem jest umożliwienie przepływu cieczy lub gazu tylko w jednym kierunku. Gdy medium próbuje płynąć w kierunku przeciwnym, zawór zamyka się samoczynnie, bez konieczności obsługi ręcznej.

W instalacjach wodociągowych i kanalizacyjnych zawór zwrotny chroni przewody, urządzenia i pompy przed skutkami cofania się wody, ścieków lub innego medium.

Zasada działania

Zawór otwiera się pod wpływem ciśnienia przepływającego medium. Przy prawidłowym kierunku przepływu element zamykający, np. klapa, grzybek lub kula, zostaje odchylony albo przesunięty. Gdy przepływ ustaje lub zmienia kierunek, element zamykający wraca na miejsce i zamyka przewód.

Zastosowanie

Zawory zwrotne stosuje się m.in.:
- za pompami, aby zapobiec cofaniu się wody po ich wyłączeniu,
- w instalacjach wodociągowych,
- w przepompowniach ścieków,
- w instalacjach kanalizacyjnych zagrożonych przepływem zwrotnym,
- przy zabezpieczaniu urządzeń przed zalaniem lub uszkodzeniem.

Ważne na egzaminie

Jeżeli w pytaniu pojawia się opis: „umożliwia przepływ tylko w jednym kierunku” oraz „zamyka się samoczynnie przy przepływie odwrotnym”, chodzi o zawór zwrotny.

Nie należy mylić go z:
- zawężką Venturiego – służy do pomiarów przepływu lub wywoływania spadku ciśnienia,
- zdrojem ulicznym – punktem poboru wody,
- koszem ssawnym – elementem montowanym na końcu przewodu ssawnego, często z siatką i zaworem stopowym.