Kanały melioracyjne i doprowadzające wodę często mają przekrój trapezowy. Oznacza to, że dno kanału jest węższe, a skarpy rozszerzają przekrój ku górze. Do obliczeń potrzebne są zwykle: szerokość dna, głębokość kanału oraz nachylenie skarp.
Nachylenie skarp
Nachylenie skarp zapisane jako 1:n oznacza, że na 1 m wysokości przypada n metrów odsunięcia poziomego skarpy. Przykład: nachylenie 1:1,5 oznacza, że przy głębokości 1 m skarpa odsuwa się w poziomie o 1,5 m.
Szerokość górna kanału
Szerokość pasa terenu zajętego przez sam przekrój kanału oblicza się ze wzoru:
B = b + 2 · n · h
gdzie:
- B - szerokość górna kanału,
- b - szerokość dna,
- h - głębokość kanału,
- n - współczynnik nachylenia skarpy z zapisu 1:n.
Przykład
Dane:
- szerokość dna b = 1,5 m,
- głębokość h = 2 m,
- nachylenie skarp 1:1,5, czyli n = 1,5.
Obliczenie:
B = 1,5 + 2 · 1,5 · 2 = 1,5 + 6 = 7,5 m
Szerokość pasa terenu potrzebna na kanał wynosi więc 7,5 m.
Uwaga egzaminacyjna
Najczęstszy błąd to doliczenie odsunięcia skarpy tylko z jednej strony. Kanał ma dwie skarpy, dlatego składnik n · h trzeba pomnożyć przez 2.