Średnia arytmetyczna to podstawowy sposób obliczania przeciętnej wartości z kilku danych liczbowych, np. temperatur miesięcznych, sum opadów lub wydajności maszyn.
Oblicza się ją według wzoru:
[
\text{średnia} = \frac{\text{suma wartości}}{\text{liczba wartości}}
]
Jak obliczać średnią z danych klimatycznych?
Jeśli podano temperatury dla kilku miesięcy, należy:
- dodać wszystkie wartości temperatur,
- podzielić sumę przez liczbę miesięcy,
- porównać temperaturę każdego miesiąca ze średnią.
Przykład
Dane temperatury dla miesięcy IV–IX:
- IV: 7,9°C
- V: 13,3°C
- VI: 16,1°C
- VII: 18,7°C
- VIII: 17,8°C
- IX: 13,1°C
Suma temperatur:
[
7,9 + 13,3 + 16,1 + 18,7 + 17,8 + 13,1 = 86,9°C
]
Liczba miesięcy: 6
[
86,9 : 6 = 14,48°C \approx 14,5°C
]
Jeżeli pytanie dotyczy miesiąca, w którym temperatura była wyższa od średniej o 1,6°C, należy dodać:
[
14,5 + 1,6 = 16,1°C
]
Temperatura 16,1°C występuje w miesiącu VI, czyli w czerwcu.
Na co uważać na egzaminie?
- Nie porównuj danych przed obliczeniem średniej.
- Sprawdź, ile wartości jest w tabeli.
- Wynik średniej często trzeba zaokrąglić do jednego miejsca po przecinku.
- „Wyższa od średniej o...” oznacza: średnia + podana wartość.