Śródpolne pasy zadrzewień to liniowe nasadzenia drzew i krzewów zakładane między polami uprawnymi lub na ich obrzeżach. W melioracjach rolnych pełnią funkcję ochronną, produkcyjną i krajobrazową.
Znaczenie w ograniczaniu erozji wietrznej
Najważniejszą funkcją pasów zadrzewień jest zmniejszenie prędkości wiatru przy powierzchni gleby. Dzięki temu ograniczają one:
- wywiewanie drobnych cząstek gleby,
- przesuszanie wierzchniej warstwy gruntu,
- uszkadzanie młodych roślin przez niesiony piasek i pył,
- tworzenie się wydm i nawiewów na gruntach lekkich.
Pasy zadrzewień są szczególnie ważne na terenach użytkowanych rolniczo, gdzie występują gleby lekkie, piaszczyste i słabo związane roślinnością.
Jak działają?
Drzewa i krzewy tworzą naturalną barierę wiatrochronną. Wiatr, napotykając pas zadrzewień, traci energię, a jego prędkość po stronie zawietrznej spada. Ochrona obejmuje zwykle pas terenu po obu stronach zadrzewienia, przy czym największy efekt występuje za przeszkodą, zgodnie z kierunkiem dominujących wiatrów.
Zasady zakładania
Przy projektowaniu pasów zadrzewień należy uwzględnić:
- kierunek najczęściej występujących wiatrów,
- rodzaj gleby i warunki wodne,
- dobór gatunków odpornych na lokalne warunki,
- zachowanie odpowiednich odległości od rowów, dróg i urządzeń melioracyjnych.
Przykładowe gatunki
Stosuje się m.in. wierzbę, olszę, brzozę, lipę, klon, topolę oraz krzewy takie jak głóg, tarnina czy dzika róża.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli pytanie dotyczy ograniczenia erozji wietrznej na polu, właściwą odpowiedzią jest zwykle zakładanie śródpolnych pasów zadrzewień, ponieważ osłabiają one siłę wiatru i chronią glebę przed wywiewaniem.