Co to jest ćwierćwałek stojący?
Ćwierćwałek stojący to wypukły profil architektoniczny, którego przekrój ma kształt ćwiartki koła. Należy do podstawowych profili stosowanych w gzymsach, opaskach, listwach i innych detalach wieńczących.
Jak go rozpoznać na rysunku?
Ćwierćwałek stojący rozpoznaje się po tym, że:
- jest wypukły, czyli „wychodzi” na zewnątrz lica detalu,
- jego łuk odpowiada około 1/4 obwodu koła,
- łączy najczęściej płaszczyznę poziomą z pionową,
- w przekroju wygląda jak zaokrąglony narożnik ustawiony pionowo.
W pytaniach egzaminacyjnych należy patrzeć nie na cały gzyms, ale na wskazany fragment profilu. Poprawna odpowiedź to ta, w której widoczny jest wypukły łuk ćwiartki koła ustawiony jako element wieńczący.
Różnica między ćwierćwałkiem a fasetą
Ćwierćwałek jest profilem wypukłym. Faseta jest zwykle profilem wklęsłym, czyli tworzy zaokrąglenie do środka. To jedna z najważniejszych różnic przy rozpoznawaniu profili na przekrojach.
Zastosowanie
Ćwierćwałek stojący stosuje się w:
- gzymsach wieńczących,
- profilowanych listwach,
- obramieniach otworów,
- detalach sztukatorskich i kamieniarskich.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeśli na rysunku widzisz wypukłą ćwiartkę koła w przekroju gzymsu, a nie profil wklęsły ani złożony esowaty, najczęściej jest to ćwierćwałek.