Przejdź do głównej treści

Forma klinowa

Słownik kwalifikacji BUD.23 - Wykonywanie i renowacja detali architektonicznych

Forma klinowa to forma wieloczęściowa stosowana przy odtwarzaniu rzeźb, popiersi i detali o skomplikowanym kształcie, zwłaszcza z podcięciami. Składa się z wielu drobniejszych elementów roboczych, czyli klinów formierskich, oraz z zewnętrznego, sztywnego płaszcza formy, który utrzymuje kliny we właściwym położeniu podczas wykonywania odlewu.

Budowa formy klinowej

Typowa forma klinowa zawiera:
- kliny dopasowane do fragmentów modelu,
- linie podziału wyznaczające granice poszczególnych części,
- zamki formierskie, które ułatwiają dokładne złożenie formy,
- płaszcz formy, najczęściej wykonany jako dwie lub więcej skorup.

W przypadku popiersia płaszcz może być wykonany jako dwie skorupy, obejmujące model z dwóch stron. Ich zadaniem nie jest odwzorowanie detalu, lecz stabilizacja właściwych części formy.

Faza uformowania dwóch skorup płaszcza

Na rysunkach egzaminacyjnych tę fazę rozpoznaje się po tym, że model jest już otoczony zewnętrzną konstrukcją płaszcza. Widoczne są dwie duże części obejmujące formę, często z zaznaczonymi zamkami, podziałami lub otworami technologicznymi. Nie jest to etap samego wyznaczania linii podziału ani numerowania klinów.

Zastosowanie

Forma klinowa jest używana wtedy, gdy prosta forma jednoczęściowa lub dwuczęściowa nie pozwoliłaby wyjąć odlewu bez uszkodzenia modelu albo formy. Dzięki klinom można stopniowo rozebrać formę i bezpiecznie uwolnić odlew.

Ważne na egzaminie

Należy odróżniać:
- kliny – elementy bezpośrednio odwzorowujące model,
- płaszcz – zewnętrzną obudowę stabilizującą formę,
- skorupy płaszcza – większe części obejmujące zestaw klinów.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja