Forma zamknięta z płaszczem to rodzaj formy stosowanej w sztukatorstwie do wykonywania odlewów elementów przestrzennych, zwłaszcza takich, które mają kształt zbliżony do koła, walca, kuli lub bryły obrotowej. W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się zasada: modele sztukatorskie o kształcie zbliżonym do koła wykonuje się w formach zamkniętych z płaszczem.
Dlaczego stosuje się formę zamkniętą?
Element o kształcie obłym nie ma jednej płaskiej strony, którą można łatwo odformować. Gdyby użyć formy otwartej, odlew mógłby się klinować albo odwzorowanie byłoby niepełne. Forma zamknięta obejmuje model ze wszystkich stron, dzięki czemu pozwala uzyskać pełny, przestrzenny detal.
Rola płaszcza
Płaszcz to zewnętrzna, sztywna część formy. Jego zadania to:
- utrzymanie właściwego kształtu formy,
- usztywnienie części roboczych formy,
- zabezpieczenie przed odkształceniem podczas zalewania zaczynem,
- ułatwienie składania formy w prawidłowej pozycji.
Zastosowanie
Formy zamknięte z płaszczem stosuje się m.in. do wykonywania:
- rozet i detali obłych,
- kulistych lub walcowatych ornamentów,
- pełnoplastycznych elementów sztukatorskich,
- modeli, które wymagają odwzorowania z wielu stron.
Różnica względem innych form
Forma otwarta nadaje się głównie do elementów z jedną płaską stroną. Forma dociskowa służy do odciskania masy w formie. Forma kombinowana łączy różne rozwiązania. Natomiast przy modelach zbliżonych do koła najwłaściwsza jest forma zamknięta z płaszczem.