Co to jest karnes?
Karnes to profil architektoniczny złożony z dwóch łuków o przeciwnych krzywiznach: części wklęsłej i wypukłej. Jest odmianą profilu krzywoliniowego stosowaną w detalach kamieniarskich, sztukatorskich i architektonicznych, szczególnie w gzymsach, obramieniach, cokołach oraz listwach dekoracyjnych.
Cechy profilu karnesu
Karnes ma charakterystyczny przebieg linii:
- jedna część profilu jest wklęsła,
- druga część jest wypukła,
- przejście między nimi tworzy płynny, dekoracyjny kształt,
- profil jest odczytywany najczęściej w przekroju poprzecznym elementu.
W praktyce oznacza to, że aby wykonać element o profilu karnesu, rzemieślnik musi znać dokładny kształt jego przekroju.
Karnes w kamieniarstwie
W kamieniarstwie karnes wykonuje się przez obróbkę powierzchni kamienia zgodnie z rysunkiem roboczym. Najważniejszy jest przekrój poprzeczny, ponieważ pokazuje rzeczywisty kształt profilu: wypukłości, wklęsłości, promienie łuków i proporcje.
Na podstawie widoku z frontu lub rzutu poziomego nie da się jednoznacznie określić kształtu profilu. Takie rysunki pokazują raczej długość, położenie lub ogólny wygląd elementu, ale nie jego ukształtowanie w przekroju.
Zapamiętaj na egzamin
Jeśli pytanie dotyczy wykonania profilu, np. karnesu, wałka, ćwierćwałka czy fasety, kluczowy jest przekrój poprzeczny. To on pokazuje kształt, który należy odtworzyć w materiale.