Modelowanie z narzutu
Słownik kwalifikacji BUD.23 - Wykonywanie i renowacja detali architektonicznych
Modelowanie z narzutu to sposób wykonywania modelu, najczęściej ze świeżego zaczynu gipsowego, polegający na stopniowym nakładaniu materiału i kształtowaniu go bez użycia formy odlewniczej. Materiał nanosi się kolejno na poszczególne partie modelu, nadając im najpierw kształt zgrubny, a następnie opracowując szczegóły.
Na czym polega metoda?
Praca przebiega etapami:
- przygotowanie podłoża, rdzenia lub konstrukcji pomocniczej,
- narzucanie lub nakładanie świeżego zaczynu gipsowego,
- zgrubne formowanie bryły detalu,
- poprawianie proporcji i układu fragmentów,
- cyzelowanie szczegółów w miarę twardnienia gipsu.
Kluczowe jest wykorzystanie momentu, w którym gips nie jest już płynny, ale nadal daje się obrabiać narzędziami sztukatorskimi. Zbyt świeży zaczyn spływa i traci kształt, a zbyt twardy utrudnia dopracowanie detalu.
Zastosowanie
Metodę stosuje się przy wykonywaniu modeli detali o formach swobodnych, np. ornamentów, płaskorzeźb, elementów roślinnych, masek, główek lub fragmentów sztukaterii, których nie wykonuje się przez ciągnięcie szablonem.
Różnice względem innych metod
Modelowanie z narzutu nie jest odlewaniem, bo nie polega na wlewaniu masy do formy. Nie jest też montowaniem, ponieważ detal powstaje przez kształtowanie materiału, a nie składanie gotowych części. Różni się również od robót ciągnionych, gdzie profil uzyskuje się przez prowadzenie wzornika po prowadnicach.