Patyna kości słoniowej to sposób wykończenia odlewu, najczęściej gipsowego, który ma nadać powierzchni ciepły, kremowo-żółtawy odcień przypominający naturalną kość słoniową. Jest to efekt dekoracyjny stosowany przy detalach architektonicznych, sztukaterii i odlewach imitujących stare materiały szlachetne.
Sposób wykonania
Typowa technologia polega na:
- Nasyceniu odlewu roztworem bielonego szelaku w spirytusie – zwykle dwukrotnie. Szelak wzmacnia powierzchnię, zmniejsza jej chłonność i tworzy warstwę przygotowującą pod dalsze wykończenie.
- Pokryciu powierzchni pastą woskową z dodatkiem ochry. Ochra nadaje ciepły, żółtawy odcień, charakterystyczny dla imitacji kości słoniowej.
- Delikatnym wypolerowaniu powierzchni po wyschnięciu lub związaniu warstwy woskowej.
Rola poszczególnych składników
- Bielony szelak – uszczelnia i lekko wzmacnia powierzchnię, nie przyciemnia jej tak mocno jak szelak ciemny.
- Spirytus – rozpuszczalnik szelaku, szybko odparowuje.
- Pasta woskowa – nadaje połysk, zabezpiecza i ułatwia uzyskanie miękkiego efektu patyny.
- Ochra – pigment ziemny w odcieniu żółtym lub żółtobrązowym, odpowiada za barwę kości słoniowej.
Ważne na egzaminie
Jeżeli pytanie mówi o odlewie dwukrotnie nasyconym roztworem bielonego szelaku w spirytusie, a efekt ma przypominać kość słoniową, właściwym wykończeniem jest pasta woskowa z dodatkiem ochry. Nie należy mylić tego z bejcą orzechową, która daje efekt brązowy, ani z zielonym pigmentem, który służyłby do zupełnie innej imitacji kolorystycznej.