Co to jest patynowanie?
Patynowanie to technika wykończeniowa polegająca na nadaniu powierzchni wyglądu postarzenia, przyciemnienia lub naturalnego zużycia. W pracach przy detalach architektonicznych stosuje się ją m.in. do ornamentów złoconych, sztukaterii, elementów metalowych, stiuków i imitacji kamienia.
Celem patynowania nie jest wykonanie złocenia, lecz zmiana jego odbioru wizualnego: świeże, błyszczące złoto może zostać przygaszone, miejscowo przyciemnione i upodobnione do starego, zabytkowego wykończenia.
Efekt patynowania
Patynowanie pozwala uzyskać:
- wygląd starego złota,
- podkreślenie zagłębień ornamentu,
- efekt zabrudzenia i naturalnego starzenia,
- większą plastyczność detalu przez kontrast światła i cienia,
- scalenie kolorystyczne nowych uzupełnień z oryginałem.
W praktyce patyna najczęściej gromadzi się w zagłębieniach, szczelinach i przy krawędziach ornamentu, dzięki czemu relief staje się bardziej czytelny.
Jak wykonuje się patynowanie?
Do patynowania używa się odpowiednio dobranych preparatów, np. laserunków, farb, bejc, pigmentów, wosków barwiących lub specjalnych patyn. Nakłada się je cienko, a następnie częściowo ściera z wypukłości, pozostawiając ciemniejszy kolor w zagłębieniach.
Czego nie mylić z patynowaniem?
Patynowania nie należy mylić z:
- złoceniem – czyli pokrywaniem powierzchni płatkami złota lub szlagmetalu,
- pulmentowaniem – przygotowaniem podłoża pod złocenie na pulment,
- szelakowaniem – zabezpieczaniem lub izolowaniem powierzchni szelakiem,
- woskowaniem – nadawaniem ochrony i połysku za pomocą wosku.
W pytaniach egzaminacyjnych sformułowanie „wygląd starego złota” najczęściej wskazuje właśnie na patynowanie.