Pobiały to cienkie warstwy wapienne, najczęściej białe, nakładane na tynki, mury lub wcześniejsze dekoracje malarskie. W obiektach zabytkowych mogą przykrywać starsze malowidła ścienne lub polichromie.
Charakterystyka pobiał
Pobiały wykonywano zwykle z mleka wapiennego lub rozcieńczonej zaprawy wapiennej. Ich zadaniem było rozjaśnienie, odświeżenie lub ujednolicenie powierzchni. Z czasem warstwy te mogły być nakładane wielokrotnie, tworząc nawarstwienia zakrywające pierwotną dekorację.
Znaczenie w konserwacji
Podczas prac konserwatorskich pobiały są istotne, ponieważ mogą:
- zasłaniać cenne malowidła,
- tworzyć kruche, łuszczące się warstwy,
- utrudniać ocenę stanu zachowania dekoracji,
- wymagać bardzo ostrożnego usuwania.
Usuwanie pobiał
Usuwanie pobiał wykonuje się po rozpoznaniu stratygrafii warstw i po wykonaniu prób konserwatorskich. Metoda zależy od stanu malowidła, spoistości pobiały i wrażliwości warstwy malarskiej. Do delikatnego oczyszczania można stosować metody mechaniczne, np. miękisz chleba żytniego.
Ważne na egzaminie
Pobiała nie jest warstwą malarską, którą należy automatycznie usuwać. W konserwacji każdą ingerencję poprzedza rozpoznanie i próba, aby nie zniszczyć oryginalnej dekoracji.