Pylenie odlewu gipsowego to wada polegająca na osypywaniu się drobnych cząstek gipsu z powierzchni wyschniętego elementu. Powierzchnia jest wtedy słaba, kredowa, łatwo się ściera i może źle przyjmować dalsze warstwy, np. farby, grunty lub powłoki ochronne.
Przyczyny technologiczne
Jedną z ważnych przyczyn pylenia jest nieprawidłowe przygotowanie zaczynu gipsowego, szczególnie zachwianie proporcji wody i gipsu. W kontekście pytania egzaminacyjnego istotna jest sytuacja, gdy użyto zbyt małej objętości wody. Zbyt suchy zaczyn może nie ulec prawidłowemu uwodnieniu i nie wypełnia dokładnie formy, przez co struktura odlewu jest słabsza i bardziej podatna na osypywanie.
Do pylenia mogą przyczyniać się również:
- niedokładne wymieszanie zaczynu,
- wsypywanie gipsu w niewłaściwy sposób,
- zbyt krótki czas nasiąkania gipsu wodą przed mieszaniem,
- użycie zanieczyszczonych narzędzi lub form,
- naruszenie odlewu przed pełnym związaniem i wyschnięciem.
Znaczenie proporcji wody
Woda w zaczynie gipsowym nie jest tylko dodatkiem ułatwiającym mieszanie. Bierze udział w procesie wiązania gipsu. Jej niedobór powoduje, że część spoiwa może nie związać prawidłowo, a odlew ma osłabioną, pylącą powierzchnię.
Zapobieganie
Aby uniknąć pylenia, należy:
- stosować właściwe proporcje gipsu i wody zgodnie z zaleceniami producenta,
- wsypywać gips do wody, a nie odwrotnie,
- odczekać, aż gips nasiąknie wodą,
- mieszać zaczyn równomiernie, bez nadmiernego napowietrzania,
- zapewnić prawidłowe warunki wiązania i suszenia odlewu.