Wzornik do prac ciągnionych to narzędzie służące do wykonywania powtarzalnych profili z zaprawy, np. gzymsów, listew, opasek okiennych lub innych detali architektonicznych. Nadaje zaprawie określony kształt przez przesuwanie wzornika po prowadnicach.
Budowa wzornika
Typowy wzornik składa się z:
- deski lub płyty nośnej,
- wyciętego profilu odpowiadającego kształtowi detalu,
- blachy profilowej wzmacniającej krawędź roboczą,
- uchwytu lub elementów prowadzących.
Najważniejsza jest dokładność profilu, ponieważ każda nierówność wzornika zostanie przeniesiona na wykonywany detal.
Ochrona przed przyczepnością zaprawy
Podczas prac ciągnionych zaprawa może przywierać do wzornika. Utrudnia to przesuwanie narzędzia i pogarsza jakość powierzchni. Aby temu zapobiec, wzornik zabezpiecza się smarem stearynowo-naftowym. Działa on jak środek rozdzielający, zmniejszający przyczepność zaprawy do powierzchni roboczej.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać zależność: wzornik do prac ciągnionych — smar stearynowo-naftowy. Nie stosuje się w tym celu przypadkowych substancji, takich jak terpentyna czy roztwór mydła, ponieważ mogą nie zapewnić właściwego oddzielenia zaprawy od narzędzia.