Duże pęknięcia w tynku wapiennym naprawia się materiałem zgodnym z pierwotną zaprawą, czyli najczęściej zaprawą wapienną lub wapienno-piaskową o składzie zbliżonym do starego narzutu. Zasada konserwatorska mówi, że uzupełnienie powinno być kompatybilne z oryginałem pod względem składu, twardości, nasiąkliwości i paroprzepuszczalności.
Przygotowanie pęknięcia
Przed wypełnieniem pęknięcie należy:
- poszerzyć tak, aby usunąć słabe i odspojone krawędzie,
- oczyścić z pyłu, luźnych ziaren, resztek farb i zabrudzeń,
- nasycić wodą, aby stare podłoże nie odebrało zbyt szybko wody z nowej zaprawy.
Nawilżenie jest szczególnie ważne przy zaprawach wapiennych, ponieważ zbyt szybkie wysychanie pogarsza wiązanie i może powodować kolejne rysy.
Czym wypełniać?
Najwłaściwsze jest użycie zaprawy takiej samej jak narzut w starym tynku. Dzięki temu naprawa pracuje podobnie jak istniejący tynk i nie tworzy zbyt sztywnego ani zbyt szczelnego miejsca.
Nie należy stosować przypadkowych materiałów, np. zaczynu gipsowego, zaprawy gipsowo-piaskowej czy żywicy epoksydowej, jeśli nie wynikają one z technologii konserwatorskiej. Gips i żywice mogą mieć inną rozszerzalność, paroprzepuszczalność i twardość, co w tynku wapiennym prowadzi do naprężeń oraz wtórnych uszkodzeń.
Zasada egzaminacyjna
W renowacji tynków historycznych najbezpieczniejsza odpowiedź to: uzupełniać materiałem zgodnym z oryginałem. W tym przypadku duże pęknięcie po przygotowaniu wypełnia się zaprawą taką samą jak narzut starego tynku.