Zwornik to środkowy, najwyżej położony element łuku, który zamyka układ klińców i stabilizuje całą konstrukcję. W prawidłowo pracującym łuku obciążenia są przekazywane po krzywiźnie łuku na podpory, głównie jako siły ściskające.
Co oznacza osłabienie zwornika?
Osłabienie nośności łuku w zworniku oznacza, że centralna część łuku nie przenosi prawidłowo obciążeń. Może to być skutkiem:
- degradacji cegieł lub kamienia,
- wykruszenia zaprawy,
- przeciążenia konstrukcji nad łukiem,
- wcześniejszych nieprawidłowych napraw,
- zawilgocenia i korozji materiału.
Charakterystyczne objawy
Typowym objawem są rysy i spękania zbieżne widoczne w licu muru nad łukiem. Pęknięcia układają się tak, jakby „schodziły się” w rejonie zwornika, ponieważ właśnie tam dochodzi do koncentracji naprężeń i utraty ciągłości pracy konstrukcji.
W pytaniach egzaminacyjnych taki układ rys należy kojarzyć przede wszystkim z problemem w środkowej części łuku, czyli ze zwornikiem, a nie z fundamentami czy bocznymi partiami łuku.
Jak odróżnić od uszkodzeń fundamentów?
Przy osiadaniu fundamentów rysy często są ukośne, rozchodzą się od naroży, podpór lub stref o nierównomiernym osiadaniu. Przy osłabieniu zwornika uszkodzenia koncentrują się nad środkiem łuku i mają układ zbieżny ku jego najwyższemu punktowi.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli na rysunku widać spękania zbieżne nad łukiem, skierowane ku jego środkowi, najbardziej prawdopodobną przyczyną jest osłabienie nośności łuku w zworniku.