Co to jest rolka stojąca?
Rolka stojąca to układ cegieł, w którym cegły są ustawione stojąco, czyli pionowo względem podłoża lub lica muru. W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest skojarzenie: rolka stojąca = cegły ułożone na stojąco.
Termin „rolka” odnosi się do charakterystycznego pasa lub rzędu cegieł stosowanego m.in. w elementach dekoracyjnych, zakończeniach murów, nadprożach, gzymsach, obramieniach otworów oraz detalach architektonicznych z cegły.
Jak rozpoznać rolkę stojącą?
Cegły w rolce stojącej:
- są ustawione pionowo,
- tworzą rytmiczny układ elementów,
- często pełnią funkcję ozdobną lub wykończeniową,
- mogą występować w historycznych murach ceglanych i detalach elewacyjnych.
Porównanie z innymi sposobami ułożenia cegieł
W murarstwie spotyka się różne określenia położenia cegły:
- na płask – cegła leży na największej powierzchni,
- na rąb – cegła ustawiona jest na węższej krawędzi,
- na stojąco – cegła ustawiona jest pionowo; tak układa się cegły w rolce stojącej.
Znaczenie w renowacji
Podczas prac renowatorskich ważne jest poprawne rozpoznanie pierwotnego układu cegieł. Odtwarzając detal, należy zachować nie tylko materiał i kolor spoin, ale także sposób ułożenia cegieł. Błędne ułożenie, np. zastosowanie cegieł „na płask” zamiast „na stojąco”, może zaburzyć wygląd historycznego elementu.