Sgraffito

Słownik kwalifikacji BUD.24 - Prowadzenie prac renowatorskich elementów architektury

Co to jest sgraffito?

Sgraffito to technika dekoracji ścian polegająca na nakładaniu kolejnych, najczęściej wielobarwnych warstw tynku, zaprawy lub kolorowych glin, a następnie na wydrapywaniu albo usuwaniu fragmentów warstw wierzchnich, zanim całkowicie stwardnieją.

Dzięki odsłanianiu niższych warstw powstaje wzór o kontrastowych barwach. Technika ta była często stosowana na elewacjach i we wnętrzach obiektów zabytkowych.

Na czym polega wykonanie?

Typowy przebieg prac:
- przygotowanie podłoża,
- nałożenie pierwszej, zwykle ciemniejszej lub kontrastowej warstwy,
- nałożenie kolejnych kolorowych warstw tynku,
- przeniesienie rysunku lub szablonu,
- wydrapanie wybranych partii warstwy wierzchniej,
- odsłonięcie koloru znajdującego się niżej.

Najważniejsze jest to, że usuwanie fragmentów wykonuje się, gdy tynk jest jeszcze świeży, plastyczny i nie w pełni związany.

Jak rozpoznać sgraffito na egzaminie?

W pytaniach egzaminacyjnych sgraffito rozpoznasz po słowach:
- wielobarwne warstwy tynku,
- kolorowe gliny,
- wydrapywanie wzoru,
- usuwanie wierzchniej warstwy,
- odsłanianie warstw spodnich.

Czym sgraffito różni się od innych technik?

  • Lazurowanie polega na nakładaniu półprzezroczystych warstw farby.
  • Boniowanie to wykonywanie podziałów lub rowków w tynku imitujących układ kamieni.
  • Fakturowanie nadaje powierzchni określoną fakturę, ale nie polega na odsłanianiu kolorowych warstw.

W pytaniu o wielobarwne warstwy tynku i usuwanie fragmentów przed stwardnieniem poprawną odpowiedzią jest sgraffito.