Co to jest szelak?
Szelak to naturalna żywica pochodzenia zwierzęcego, otrzymywana z wydzieliny owadów żyjących na drzewach w Azji. W renowacji i wykończeniu drewna stosuje się go najczęściej jako spirytusowy roztwór szelaku, czyli politurę szelakową.
Zastosowanie w pracach renowatorskich
Szelak służy głównie do:
- polerowania i wykańczania drewna, szczególnie mebli zabytkowych,
- uzyskania gładkiej, błyszczącej powierzchni,
- podkreślenia rysunku słojów drewna,
- wykonywania tradycyjnej politury na elementach drewnianych.
Roztwór szelaku nakłada się cienkimi warstwami, zwykle tamponem, stopniowo budując połysk i głębię powierzchni. Technika ta wymaga staranności, ponieważ zbyt gruba lub nierówna warstwa może powodować smugi i zacieki.
Ważne cechy szelaku
- rozpuszcza się w alkoholu etylowym,
- szybko schnie,
- daje dekoracyjną, elegancką powłokę,
- jest materiałem tradycyjnym, często stosowanym w konserwacji mebli,
- jest wrażliwy na wodę, alkohol i wysoką temperaturę.
Czego nie mylić z szelakiem?
- Pulment to podkład stosowany przy złoceniu, np. pod złoto płatkowe.
- Werniks to przezroczysta powłoka ochronna, często używana w malarstwie.
- Szlagmetal to imitacja złota w postaci cienkich płatków metalu.
W pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź to szelak, ponieważ to właśnie jego spirytusowy roztwór wykorzystuje się do polerowania drewna.