Czym są tynki szlachetne?
Tynki szlachetne to dekoracyjne wyprawy tynkarskie wykonywane z zapraw o starannie dobranym składzie, fakturze i kolorze. Pełnią funkcję ochronną, ale przede wszystkim estetyczną. Stosuje się je na elewacjach i we wnętrzach, zwłaszcza w obiektach zabytkowych oraz reprezentacyjnych.
Cechy tynków szlachetnych
Typowe cechy to:
- dekoracyjna faktura lub barwa,
- dokładnie opracowana powierzchnia,
- możliwość polerowania, zacierania, nacinania lub modelowania,
- często użycie wapna, drobnych kruszyw, pigmentów i dodatków mineralnych.
Przykłady tynków szlachetnych
Do tynków szlachetnych zalicza się m.in.:
- sgraffito – tynk wielowarstwowy zdobiony przez wydrapywanie wzoru,
- sztablaturę – bardzo gładką wyprawę wykończeniową,
- stiuk – tynk dekoracyjny imitujący kamień, często polerowany,
- tynki cyklinowane, nakrapiane lub zacierane na określoną fakturę.
Ważne na egzaminie
Jeżeli pytanie dotyczy ornamentów wykonywanych przez odsłanianie warstw tynku, poprawnym skojarzeniem jest sgraffito. Sztukateria również tworzy ornamenty, ale nie jest typowym rodzajem tynku szlachetnego, lecz dekoracją reliefową wykonywaną z zapraw, gipsu lub mas sztukatorskich.