Mur z kamieni o nieregularnych kształtach i różnych rozmiarach wymaga starannego rozmieszczenia elementów. Nie układa się kamieni przypadkowo, ponieważ od ich położenia zależy stateczność, nośność i trwałość muru.
Najważniejsza zasada
Większe kamienie umieszcza się w narożnikach oraz na zewnątrz muru.
Ma to kilka powodów:
- narożniki są miejscami szczególnie narażonymi na uszkodzenia i rozluźnienie konstrukcji,
- duże kamienie lepiej wiążą mur i stabilizują jego krawędzie,
- zewnętrzne lico muru powinno być możliwie trwałe i odporne na działanie czynników atmosferycznych,
- większe elementy poprawiają wygląd i regularność powierzchni muru.
Gdzie trafiają mniejsze kamienie?
Mniejsze kamienie stosuje się głównie do:
- wypełniania przestrzeni między większymi elementami,
- klinowania i stabilizowania układu,
- uzupełniania wnętrza muru.
Nie powinny one jednak tworzyć luźnego zasypu. Każdy kamień musi być dobrze osadzony w zaprawie i mieć możliwie stabilne podparcie.
Zasady praktyczne
Podczas murowania należy:
- unikać ciągłych pionowych spoin,
- dobierać kamienie tak, aby dobrze do siebie przylegały,
- stosować przewiązanie między warstwami,
- osadzać kamienie większą i stabilniejszą powierzchnią ku dołowi,
- dokładnie wypełniać zaprawą puste przestrzenie.
Znaczenie w renowacji
W pracach renowatorskich ważne jest zachowanie historycznego sposobu układania kamienia. Przy przemurowaniach i uzupełnieniach należy odtwarzać pierwotny charakter muru, ale jednocześnie przestrzegać zasad konstrukcyjnych: naroża i lico wzmacniać większymi, dobrze dobranymi kamieniami.